Wednesday , June 29 2022

Alterasaun Lei Eleitoral Prezidensia Labele Kontra Konstituisaun RDTL

DILI Post- Eis Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta afirma, alterasaun ba lei Eleisaun Prezidensial labele kontra espíritu konstituisaun Repúblika Demokrátika Timor-Leste (RDTL).

Maske Governu halo ona alterasaun ba lei Eleitoral prezidensial , maibe Horta dehan too agora nia seidauk hare alterasaun refere maibe husu alterasaun ne’e labele viola espiritu konstituisaun RDTL.

” Hau seidauk hare alterasaun ne’e, hau hatete deit mak ne’e alterasaun ga la alterasaun tenki tuir espiritu konstituisaun se alterasaun ruma ho motivasaun politika ne’e la tuir espiritu konstituisaun bele hetan problema bo’ot iha nivel nasional no nivel internasional” Eis PR , Ramos Horta informa ba jornalista sira Tersa,(01/06) hafoin remata enkontru ho Primeiru Ministru Taur Matan Ruak, iha Rezidensia Farol, Dili.

Eis Primeiru-Ministru ne’e dehan, lei eleisaun prezidensial 2022 tenki reflete tuir esperiénsia Timor-Leste nian durante tinan 20 ne’e.

“Lei ne’e tenki reflete ita-nia esperiénsia tinan 20 nia laran, reflete ita-nia konstituisaun, ne’e de’it mak ha’u preukupa, agora alterasaun par hadi’a liután prosesu eleitoral par la’o di’ak liután rejístu fasíl liu ne’e normal,” tenik nia.

Alem de ne’e, Ramos-Horta mós konkorda, bainhira iha lei refere mak introdús kada kandidatu tenki aprezenta asinatura votus 10.00 ou 20.000, nune’e ema labele kandidatu arbiru.

“Atu ejizénsia kandidatu prezidesial em ves de asinatura uluk 5000 sira hateten, tenki aprezenta 20.000 ne’e mós ha’u ladún, ha’u hatete ha’u bele simu par labele kandidatu arbiru, se o la konsege asinatura 10.000 ga 20.000 ba o nia kandidatura di’ak liu lalika lakon tempu, tanba o sei la hetan duni nein 5000 votus,” dehan nia.

Maibé, eis Xefe Diplomata ne’e hatutan, bainhira lei eleisaun prezidensial ne’e mak limita idade ba kandiatura sira, maka viola ona espíritu konstiuisaun RDTL, tanba ne’e atu buka taka dalan ba ema balun hodi labele kandidata.

Entretantu, antes ne’e, Konsellu Ministrus aprova ona Projetu Proposta Lei nian ba alterasaun daneen ba Lei n. 7/2006, loron 28 fulan-dezembru, kona-ba Lei Eleitorál ba Prezidente Repúblika nian, ne’ebé aprezenta mós husi Ministru Administrasaun Estatál.

Projetu Proposta Lei ida-ne’e hetan tiha ona deliberasaun iha Sorumutuk Konsellu Ministrus iha loron 8 fulan-abril tinan 2021, maibé, tanba iha faze redasaun finál introdús alterasaun substansiál sira iha faze redasaun finál, presiza submete nia, filafali, ba deliberasaun foun husi Konsellu Ministrus.

Ho konsiderasaun katak eleisaun prezidensiál sira tuir mai besik ona, alterasaun ida-ne’e ninia objetivu maka halo adekuasaun ba situasaun atuál, iha kontestu pandemia COVID-19 nian, no halo reforsu ba kapasitasaun, hodi hetan resposta ida ne’ebé di’ak liu ba nesesidade sidadaun sira nian.

Tanba ne’e objetivu maka halo reforsu husi rekizitu formál sira kandidatura nian, halo klarifikasaun no organiza di’ak liután prosesu eleitorál no fasilita kondisaun sira kona-ba ezersísiu direitu ba votu sidadaun sira-nian.(ajo)

 

About dilipost

Check Also

Tansa ? MNEK Xina Lá Liu Husi Sala VIP Aeroporto Kompara Ho Bainaka Seluk

DILI Post-Konseleiru Estadu Ka Ministru Negosiu Estranjeiru no Koperasaun (MNEK) Repúblika Popular Xina,Wang Yi ho …

Leave a Reply

Your email address will not be published.